Czego dotyczy ten mechanizm?
Art. 9a dotyczy świadczeń gwarantowanych dla mieszkańców wspólnoty samorządowej. JST uwzględnia mapę potrzeb zdrowotnych, wojewódzki plan transformacji i dostępność świadczeń w województwie. Nie jest to podstawa finansowania dowolnej usługi medycznej. Podstawa: art. 9a–9b ustawy o świadczeniach.
Przed wyborem tej ścieżki ustalamy, jakie świadczenia samorząd chce finansować i jaki problem dostępności ma rozwiązać. Ogólne określenia, takie jak „diagnostyka dzieci” lub „opieka nad seniorami”, wymagają doprecyzowania.
Własny podmiot czy konkurs ofert?
Zasadą jest umowa ze świadczeniodawcą wybranym w konkursie. Art. 9b przewiduje pierwszeństwo podmiotu, dla którego JST jest podmiotem tworzącym albo jedynym lub większościowym wspólnikiem lub akcjonariuszem, jeśli udziela on świadczeń w odpowiednim zakresie. Przy spełnieniu przesłanek tego wyjątku konkursu się nie przeprowadza.
W praktycznej analizie sprawdzamy relację organizacyjną i właścicielską oraz rzeczywisty zakres działalności placówki. Sama bliskość świadczeniodawcy lub wcześniejsza współpraca nie rozstrzyga o zastosowaniu wyjątku.
Jak oddzielić finansowanie JST i NFZ?
Jeżeli świadczeniodawca ma umowę z NFZ, finansowanie JST w tym trybie może obejmować świadczenia ponad kwotę zobowiązania Funduszu w danym zakresie. Ustawa przewiduje też obowiązki informacyjne wobec NFZ.
Dlatego już na etapie przygotowania ustalamy, jak opisać zakres i jak będzie możliwe sprawdzenie wykonania. Samorząd powinien rozumieć, jaki dodatkowy dostęp kupuje, a podmiot medyczny — jakie dane musi przedstawić do rozliczenia.
Co trzeba uporządkować przed zawarciem umowy?
Art. 9b wskazuje m.in. zakres i liczbę świadczeń, organizację, okres, kwotę, zasady rozliczeń i kontrolę. Są to elementy wymagające spójnego przygotowania, nie tylko wpisania do dokumentu.
W pracy nad założeniami pytamy: czy planowana liczba świadczeń odpowiada potrzebie, czy wykonawca ma zasoby i jak mieszkańcy uzyskają informację o dostępnej pomocy? Sprawdzamy także, jakie dane pozwolą później ocenić wykorzystanie środków.
Przykład problemu do analizy
Powiat chce zwiększyć dostęp mieszkańców do rehabilitacji. Najpierw precyzujemy rodzaj świadczeń, grupę odbiorców i rozpoznaną lukę. Następnie sprawdzamy status świadczeń, lokalne możliwości wykonania oraz finansowanie w odpowiednim zakresie.
Dopiero po tym etapie można oceniać właściwy tryb wyboru realizatora i skalę działania. Ten sam temat może prowadzić do innego rozwiązania, jeśli potrzebą okaże się zorganizowana interwencja profilaktyczna, a nie dodatkowe świadczenia gwarantowane.
Co przygotowuje IOWISZ?
Pomagamy ocenić zastosowanie art. 9a–9b, uporządkować potrzeby i opisać planowany zakres. W uzgodnionym zakresie wspieramy przygotowanie modelu realizacji, założeń dokumentacji i sposobu monitorowania wykonania.
Efektem analizy jest rekomendacja kierunku działania wraz z warunkami jego zastosowania, potrzebnymi danymi oraz kolejnymi krokami. Szczegółowy zakres prac zależy od tego, czy JST dopiero rozważa finansowanie, czy ma już wybrany zakres i materiały do weryfikacji.
Co podać w zgłoszeniu?
Wskaż samorząd, rodzaj świadczeń, grupę mieszkańców i przyczynę planowanego działania. Jeśli masz rozpoznanego świadczeniodawcę, podaj jego nazwę i związek z JST. Przydatne są również orientacyjny budżet, termin oraz informacje o obecnej dostępności.
Możesz zgłosić sprawę bez gotowej umowy. Najpierw ustalimy, czy ten mechanizm odpowiada potrzebie i co należy przygotować do dalszej decyzji.
Publiczne źródła
Informacje ogólne. Zastosowanie instrumentu wymaga analizy konkretnego przypadku. Weryfikacja źródeł: 27.09.2026.
W lokalnej polityce zdrowotnej
Opisz problem zdrowotny swojej JST
Nie musisz wiedzieć, czy potrzebujesz PPZ, art. 9a–9b, art. 38 czy innego instrumentu. Opisz problem. IOWISZ pomoże dobrać właściwy model działania.
Możesz też zadzwonić: 513 935 069 lub napisać do nas.