Finansowanie zadań własnego szpitala — art. 38 UDL

Co oznacza „określone zadanie” szpitala?

Punktem wyjścia jest odpowiedź na pytanie: co szpital ma zrobić dla mieszkańców? Opis zadania powinien pozwalać odróżnić planowane działanie od całej bieżącej działalności placówki. W naszej analizie porządkujemy jego cel, zakres, okres realizacji i oczekiwany rezultat.

Sformułowanie „poprawa sytuacji finansowej szpitala” nie wyjaśnia jeszcze, jaka potrzeba publiczna ma zostać zaspokojona. Dlatego rozmowę zaczynamy od problemu mieszkańców i roli szpitala, a dopiero później przechodzimy do kosztów oraz sposobu finansowania.

Przykład sytuacji do analizy: samorząd obawia się ograniczenia lokalnej dostępności określonej opieki. Sprawdzamy, jaką usługę trzeba zachować, dla kogo, w jakim okresie i z wykorzystaniem jakich zasobów. Sam opis takiej potrzeby nie przesądza jeszcze o zastosowaniu art. 38.

Którego podmiotu może dotyczyć art. 38?

Art. 38 ust. 2 obejmuje spółkę kapitałową z jedynym lub większościowym udziałem danej JST, SPZOZ utworzony przez tę JST lub związek JST oraz samorządową jednostkę budżetową utworzoną przez daną JST. Lokalizacja szpitala na terenie powiatu sama nie wystarcza. Podstawa: art. 38 ust. 2 ustawy o działalności leczniczej.

Na początku współpracy ustalamy formę prawną placówki i relację z samorządem. Dzięki temu dalsze prace dotyczą rozwiązania odpowiadającego rzeczywistej strukturze właścicielskiej i organizacyjnej.

Jak zadanie łączy się z finansowaniem?

Zgodnie z art. 38 ust. 3 zapewnia się środki na wydatki związane z zadaniem, chyba że jest ono wykonywane odpłatnie na podstawie umowy. Ustęp 4 przewiduje również obowiązek naprawienia szkody poniesionej przy wykonywaniu nałożonego zadania. Nie oznacza to ogólnego uprawnienia do wyrównania całej straty szpitala.

W analizie oddzielamy koszty rozpatrywanego działania od innych kosztów placówki. Pytamy też o przychody i dotychczasowe źródła pokrycia tych wydatków. Bez tego samorząd nie otrzyma czytelnej odpowiedzi, czego dotyczy planowane finansowanie.

Art. 38 a finansowanie świadczeń dla mieszkańców

Jeżeli samorząd chce sfinansować określoną liczbę świadczeń gwarantowanych dla mieszkańców, punktem odniesienia są także art. 9a–9b ustawy o świadczeniach. Art. 38 dotyczy natomiast nałożenia określonego zadania na ustawowo wskazany podmiot leczniczy.

Nie wybieramy przepisu na podstawie samej nazwy projektu. Najpierw ustalamy, co ma być przedmiotem działania, kto je wykona i za jaki rezultat samorząd zamierza zapłacić.

Art. 38 a UOIG i pomoc publiczna

Podstawa krajowa i zasady pomocy publicznej odpowiadają na różne pytania. Art. 38 określa możliwość nałożenia zadania; ocena finansowania może wymagać także sprawdzenia unijnych reguł. W sprawach dotyczących obowiązku zapewnienia usługi publicznej analizujemy również UOIG i rekompensatę.

Nie należy traktować tych konstrukcji jako wymiennych nazw tej samej dopłaty. Wstępna analiza ma pokazać, które zagadnienia trzeba rozstrzygnąć przed przygotowaniem rozwiązania dla danej JST.

W czym pomaga IOWISZ?

Łączymy analizę potrzeby zdrowotnej z oceną organizacji zadania i jego finansowania. Zakres współpracy ustalamy po zapoznaniu się ze sprawą. Może on obejmować:

• uporządkowanie celu i zakresu działania oraz relacji JST ze szpitalem;
• porównanie art. 38 z innymi instrumentami odpowiednimi do problemu;
• analizę danych o zasobach, kosztach i źródłach finansowania;
• opracowanie rekomendowanego wariantu oraz wsparcie przygotowania dokumentacji do wdrożenia.

Rezultatem jest materiał do podjęcia decyzji: uzasadnienie proponowanego kierunku, warunki jego zastosowania, rozpoznane ograniczenia i kolejne kroki. Jeżeli art. 38 nie odpowiada sprawie, wskazujemy przyczyny i możliwe kierunki dalszej analizy.

Co przesłać do pierwszej analizy?

Podaj nazwę samorządu i szpitala, formę prawną placówki oraz krótki opis zadania. Wyjaśnij, co ma się zmienić dla mieszkańców, od kiedy i dlaczego obecny sposób działania nie wystarcza. Przydatna będzie orientacyjna skala kosztów i informacja o obecnych źródłach finansowania.

Nie musisz mieć gotowego projektu ani znać właściwej podstawy prawnej. W formularzu poniżej wystarczy opisać problem i oczekiwany efekt.

Najczęstsze pytania

Publiczne źródła

• Ustawa o działalności leczniczej — tekst jednolity i zmiany

Informacje ogólne. Zastosowanie instrumentu wymaga analizy konkretnego przypadku. Weryfikacja źródeł: 27.09.2026.

W lokalnej polityce zdrowotnej

Wróć do lokalnej polityki zdrowotnej →

• Art. 9a–9b — finansowanie świadczeń przez JST →
• Finansowanie gotowości szpitala — UOIG i rekompensata →